Etherische olie & aromatherapie: van plant tot druppel

Een flesje etherische olie lijkt simpel: een paar milliliter geur uit een plant. Maar in dat flesje zit soms het werk van een hele akker. Voor één kilo lavendelolie is ongeveer honderd kilo bloeiende lavendel nodig, en voor rozenolie zelfs een paar ton rozenblaadjes.

Daarom loont het om te weten wat je koopt en hoe je het gebruikt. In deze kennisbankpagina lees je wat etherische olie is, hoe het gemaakt wordt, hoe je kwaliteit herkent en wat de wetenschap zegt over aromatherapie. Je vindt ook de bekendste oliën met hun geurprofiel, de belangrijkste veiligheidsregels en uitleg over etherische olie in een diffuser. We zijn maker van aroma diffusers en geurolie, geen verkoper van losse etherische oliën. Juist daardoor kunnen we eerlijk zijn over wat wel en niet in een diffuser hoort.

Wat is etherische olie?

Etherische olie is de geconcentreerde, vluchtige geurstof die een plant aanmaakt in kleine klieren of cellen in bloemen, bladeren, schil, hout, hars, wortels of zaden. Planten gebruiken die stoffen onder meer om insecten aan te trekken of juist af te weren. Wij gebruiken ze om te ruiken.

Het woord 'etherisch' slaat op de vluchtigheid: de olie verdampt makkelijk, net als ether. Daardoor ruik je hem zo snel. Het is ook geen 'olie' zoals olijfolie. Een etherische olie voelt niet vet en laat op papier meestal geen vlek achter. Dat is meteen een simpele test: een vette kring die blijft, wijst vaak op bijmenging met een draagolie.

Essentiële olie, essential oil en etherische olie: hetzelfde?

Ja. Essentiële olie (of essentiele olie zonder trema) is een directe vertaling van het Engelse essential oil, en betekent precies hetzelfde als etherische olie. In winkels en webshops zie je de termen door elkaar. Ook 'aromatherapie olie' of 'aromatherapy oil' gaat meestal over etherische olie, al is het dan soms al verdund met een draagolie. Lees dus altijd het etiket. In Engelstalige webshops heet een diffuser voor etherische olie vaak een essential oil diffuser of aromatherapy diffuser.

Waar bestaat een etherische olie uit?

Eén etherische olie bevat tientallen tot honderden verschillende geurmoleculen. In lavendelolie zijn linalool en linalylacetaat de belangrijkste, in citroenolie limoneen, in eucalyptusolie 1,8-cineol en in pepermuntolie menthol. Die mix bepaalt de geur, maar ook hoe je de olie veilig gebruikt. Limoneen en linalool kunnen bijvoorbeeld bij sommige mensen een huidreactie geven. Meer achtergrond vind je op Wikipedia over etherische olie.

Hoe wordt etherische olie gemaakt?

Er zijn drie hoofdmanieren om etherische olie uit een plant te halen. Welke methode gebruikt wordt, hangt af van het plantendeel en van hoe kwetsbaar de geur is. Kies hieronder een methode.

Hoeveel plant er nodig is, verschilt enorm. Citrusschillen en eucalyptusbladeren geven relatief veel olie, rozen en melisse heel weinig. Dat verklaart waarom een flesje rozenolie tientallen keren duurder is dan een flesje sinaasappelolie.

Zo herken je een goede etherische olie

Op een flesje staat al snel '100% puur'. Dat zegt weinig, want het is geen beschermde term. Let liever op deze zes punten:

'Therapeutic grade' of 'medische kwaliteit' zijn marketingtermen zonder officiële keuring. Een etherische olie die bedoeld is voor de huid valt in Europa onder de cosmeticaregels, olie voor in een diffuser vaak onder de regels voor chemische producten. Toezicht op productveiligheid ligt in Nederland bij de NVWA. Een goed etiket vermeldt daarom ook waarschuwingen en allergenen zoals limoneen, linalool of eugenol.

Wat is aromatherapie?

Aromatherapie (soms geschreven als aroma therapie, in het Engels aromatherapy) is het gebruik van etherische olie om je prettiger te voelen. Dat kan door de geur in te ademen, bijvoorbeeld met een diffuser of een paar druppels op een zakdoek, of door een verdunde olie te gebruiken bij massage of in bad. Het idee is dat geur invloed heeft op hoe je je voelt.

Dat geur iets met je doet, is geen geheim. Je reukzin is direct verbonden met delen van de hersenen die te maken hebben met emotie en herinnering. Daarom kan de geur van zonnebrandcrème je in één tel terugbrengen naar een vakantie. Veel mensen ervaren lavendel als rustig, citrus als opgewekt en pepermunt als fris en helder.

Wat zegt de wetenschap over aromatherapie?

Eerlijk is eerlijk: het bewijs is beperkt. Er is veel onderzoek gedaan, maar de studies zijn vaak klein en kort. Ook is het lastig om aromatherapie 'blind' te testen, want je ruikt nu eenmaal of er lavendel in de kamer hangt. Overzichten, zoals die van het Amerikaanse NCCIH en de pagina over aromatherapie op Wikipedia, komen tot dezelfde conclusie: sommige onderzoeken vinden een klein effect op hoe mensen zich voelen, voor medische claims is onvoldoende bewijs.

Zie aromatherapie daarom als iets voor je welbevinden, niet als behandeling. Heb je klachten, ga dan naar je huisarts. En gebruik je medicijnen, ben je zwanger of heb je een longaandoening zoals astma: overleg eerst met je arts voordat je met etherische olie begint.

Korte geschiedenis van aromatherapie

Mensen gebruiken geurige planten al duizenden jaren, in wierook, zalven en balsems. Destillatie werd in de middeleeuwen door Perzische en Arabische geleerden verfijnd. Het woord 'aromatherapie' is jonger: de Franse chemicus René-Maurice Gattefossé gebruikte het in de jaren dertig van de vorige eeuw als titel van een boek. Sindsdien is aromatherapie vooral bekend geworden als onderdeel van massage, wellness en geurbeleving in huis.

Olie-atlas: de bekendste etherische oliën

Welke etherische olie past bij welk moment? In de olie-atlas zie je 13 bekende oliën met hun Latijnse naam, geurprofiel, winning, de belangrijkste aandachtspunten en welke FUSIFY-geur dezelfde richting op gaat. Filter op geurfamilie of moment van de dag.

Lavendelolie: de bekendste etherische olie

Lavendel etherische olie, ook wel etherische lavendelolie of kortweg lavendel olie, is in Nederland en België veruit de populairste. Echte lavendelolie komt van Lavandula angustifolia, vaak uit de Provence, Bulgarije of Engeland. De lavendel geur is zacht, bloemig en een beetje kruidig. Let op het verschil met lavandin of spijklavendel: die ruiken scherper en kamferachtiger en zijn goedkoper.

Lavendelolie voor het slapen

Veel mensen zoeken naar lavendelolie om te slapen. Met lavendel slapen gaan is voor hen een vast ritueel: lavendel wordt van oudsher gebruikt in avondrituelen en veel mensen ervaren de geur als rustgevend. Wil je met een paar druppels lavendel olie slapen gaan, gebruik dan een diffuser op een lage stand of één druppel op een zakdoekje naast je kussen, nooit onverdund op je huid. Er is onderzoek naar gedaan, maar de resultaten zijn wisselend en de studies vaak klein. Zie lavendel bij het slapen dus als onderdeel van een vast ritueel: lichten dimmen, schermen weg, een vertrouwde geur. Niet als slaapmiddel. Slaap je langere tijd slecht, praat dan met je huisarts.

Lavendel in de slaapkamer

Peaceful Ascent: eucalyptus en lavendel op kasjmierhout

Een kant-en-klare geur met de frisse kant van eucalyptus en de zachtheid van lavendel. Voor de Pluggy™, NøBox™ en Flux™, zonder druppelen of water.

vanaf €19,95Bekijk Peaceful Ascent

Eucalyptusolie en pepermuntolie: fris, maar krachtig

Eucalyptus olie en pepermuntolie zijn de klassieke frisse oliën. Ze worden traditioneel gebruikt in stoombaden en sauna's, en veel mensen vinden de geur 'opklarend' als ze verkouden zijn. Juist omdat ze zo krachtig zijn, gelden er extra regels. Gebruik ze niet bij jonge kinderen en nooit in de buurt van het gezicht van een baby of peuter. Stoffen als 1,8-cineol en menthol kunnen bij kleine kinderen de ademhaling prikkelen.

Citrus, hout en hars

Citroen, sinaasappel en bergamot zijn vrolijk en betaalbaar, maar vluchtig. Houtige oliën als sandelhout en cederhout en harsen als wierook blijven veel langer hangen en worden vaak 's avonds gebruikt. Kruidnagelolie is een buitenbeentje: heerlijk warm in de winter, maar zo fel op de huid dat je hem daar liever helemaal niet gebruikt. In de geurpiramide hieronder zie je waarom de ene olie zo snel weg is en de andere uren blijft.

Top-, hart- en basisnoten: de geurpiramide

Elke etherische olie verdampt in zijn eigen tempo. Parfumeurs delen geuren daarom in drie lagen in. Topnoten ruik je meteen, maar ze zijn snel weg. Hartnoten vormen het karakter. Basisnoten blijven het langst hangen. Klik op een laag en speel de verdamping af.

Dit verklaart ook waarom een citrusolie in een ultrasone diffuser of op een geurstrip al snel 'op' lijkt, terwijl sandelhout uren blijft. Een goede geur combineert daarom alle drie de lagen. Neem Calm Elegance: lavendel en peer bovenin, jasmijn en roos in het hart, hout en witte musk als basis. Een cold-air diffuser verstuift alle lagen tegelijk, zodat je de hele geur ruikt in plaats van alleen de top.

Etherische olie veilig gebruiken

Natuurlijk betekent niet onschuldig. Etherische olie is tientallen keren sterker dan de plant zelf. Met deze regels ga je er verstandig mee om.

1. Nooit onverdund op de huidMeng etherische olie altijd met een draagolie, zoals amandel-, jojoba- of zonnebloemolie. Doe eerst een test op een klein plekje en wacht 24 uur.
2. Niet innemenOok niet 'een druppeltje' in water of thee. Heeft iemand olie ingeslikt, bel dan direct de huisarts of huisartsenpost.
3. KinderenBewaar flesjes buiten bereik, met kindveilige dop. Gebruik geen geurstoffen in de kamer van baby's jonger dan 1 jaar en geen eucalyptus, pepermunt of rozemarijn bij jonge kinderen.
4. Zwangerschap en borstvoedingOverleg eerst met je arts of verloskundige voordat je etherische olie gebruikt, ook in een diffuser.
5. Zon na citrusKoudgeperste bergamot en citroen kunnen op de huid onder invloed van zonlicht vlekken of verbranding geven. Vaak wordt geadviseerd daarna 12 uur uit de zon te blijven.
6. Astma en gevoelige luchtwegenGeur kan prikkelen. Begin met een lage sterkte, lucht goed en stop bij klachten. Overleg bij twijfel met je arts.
7. Niet vapenEen zogenaamde aromatherapy vape of olie verhitten in een e-sigaret raden we af. Wat het inhaleren van verhitte etherische olie met je longen doet, is nauwelijks onderzocht.

Etherische olie en huisdieren: katten in het bijzonder

Katten missen een deel van de leverenzymen waarmee mensen en honden bepaalde stoffen uit etherische olie afbreken. Daardoor kunnen ze er sneller last van krijgen. Tea tree is het bekendste voorbeeld, maar ook citrus, eucalyptus, pepermunt en kruidnagel worden vaak genoemd. Vogels en knaagdieren hebben zeer gevoelige luchtwegen. Honden zijn minder gevoelig, maar ook bij hen geldt: voorzichtig.

• Breng nooit olie aan op de vacht of poten, en laat flesjes niet slingeren.
• Zet een diffuser niet in een kleine, dichte ruimte waar je dier slaapt of eet.
• Laat altijd een deur open, zodat je huisdier weg kan als het de geur niet prettig vindt.
• Ziet je dier er suf uit, kwijlt het of ademt het anders? Zet de diffuser uit, lucht en bel je dierenarts.

Dit geldt overigens ook voor andere geurproducten: huisparfum, kaarsen en geurstokjes. Meer over een gezond binnenmilieu lees je bij het RIVM. Hun belangrijkste tip: blijf ventileren, ook als het huis lekker ruikt.

Etherische olie verdunnen: hoeveel druppels?

Voor huidgebruik wordt in de aromatherapie vaak een verdunning van 1 tot 3 procent aangehouden voor volwassenen. Voor het gezicht of een gevoelige huid is dat eerder 0,5 tot 1 procent. Reken het hieronder uit. We gaan uit van ongeveer 20 druppels per ml, maar druppelaars verschillen per flesje.

Etherische olie in een diffuser: wat werkt waar?

De meeste mensen gebruiken etherische olie niet op de huid, maar in de lucht. Er zijn veel apparaten voor: diffuser, verstuiver, vernevelaar, verdamper of aromalamp. Ze werken heel verschillend, en dat bepaalt welke olie erin mag.

Verstuiver of verdamper voor etherische olie?

Het grootste verschil zit in warmte. Een verstuiver voor etherische olie, ook wel etherische olie verstuiver of vernevelaar genoemd, maakt een koude nevel met trillingen of lucht. Een verdamper etherische olie laat de olie juist verdampen met warmte, zoals een aromalamp met een waxinelichtje. Verstuivers etherische olie houden de geur dichter bij het origineel. Etherische olie verdampers zijn sfeervol, maar de frisse topnoten verdwijnen sneller. Twijfel je tussen een verstuiver etherische olie en verdampers etherische olie op een waxinelichtje? Hieronder staan alle soorten op een rij.

Ultrasone diffuser voor etherische olie (met water)

Dit is de bekende aromatherapie diffuser met een waterreservoir en vaak een lampje. Een trillend plaatje maakt van water met een paar druppels etherische olie een koele nevel. Fabrikanten adviseren meestal 3 tot 5 druppels per 100 ml water. Op verpakkingen heet hij ook aroma therapie diffuser of diffuser aromatherapie. Wil je in een aroma diffuser etherische olie doen, dan is dit meestal het type dat je zoekt. Het is betaalbaar en geschikt om af en toe een kleine ruimte te laten ruiken. Nadeel: het water verdunt de geur, het bereik is klein en je moet hem vaak schoonmaken tegen kalk en bacteriën.

Verdamper, aromalamp of brander (met warmte)

Een waxinelichtje of warmteplaatje verwarmt een schaaltje water met olie. Sfeervol, maar warmte verandert de geur: de frisse topnoten verdwijnen het eerst. Zet zo'n etherische olie verdamper nooit onbeheerd aan en uit de buurt van gordijnen, kinderen en huisdieren.

Passief: aromasteen, geurhanger en auto diffuser

Een poreus steentje, houtje of vilt neemt een druppel olie op en geeft die langzaam af. Wil je met een auto diffuser etherische olie in de auto verspreiden, dan werkt het meestal ook zo, met een clip aan het ventilatierooster. Simpel en zonder stroom, maar het bereik is een paar centimeter tot een kleine ruimte. Laat in de auto nooit een open flesje liggen: olie kan kunststof en lak aantasten.

Luchtbevochtiger met etherische olie?

Doe alleen etherische olie in een luchtbevochtiger als de fabrikant dat uitdrukkelijk toestaat, bijvoorbeeld met een apart aromavakje. Olie kan het reservoir en de onderdelen aantasten. Een luchtbevochtiger is bedoeld voor vocht, een diffuser voor geur. Het verschil leggen we uit in aroma diffuser of luchtbevochtiger.

Cold-air diffuser of nebulizer (zonder water)

Een cold-air diffuser verstuift olie zonder water en zonder warmte tot een droge, ultrafijne nevel. Daardoor is de geur sterker en vult hij een veel grotere ruimte. Sommige nebulizers hebben een glazen reservoir, zodat je in die aromadiffuser etherische olie puur kunt verstuiven. Alle FUSIFY aroma diffusers werken ook volgens dit principe, maar met kant-en-klare geurpods.

Welke is de beste diffuser voor etherische olie?

Wie zoekt op de beste diffuser etherische olie, wil eigenlijk weten welk apparaat bij zijn gebruik past. Dat hangt af van wat je wilt. Wil je af en toe met losse etherische olie aan de slag in één kleine kamer, dan is een eenvoudige ultrasone diffuser of een nebulizer met glazen reservoir logisch. Wil je dat je hele huis elke dag constant en sterk ruikt, zonder druppelen en schoonmaken, dan kom je met een cold-air diffuser en geurolie verder. Een uitgebreide vergelijking vind je in onze koopgids beste aroma diffuser, en hoe een diffuser werkt lees je in wat is een aroma diffuser en hoe werkt het.

Voor slaapkamer of werkplek · bespaar €59,75

Pluggy™ Combo Deal: diffuser + 4 geurpods

De Pluggy™ steek je direct in het stopcontact en vult tot 60 m². Met vier geuren van 20 ml om te ontdekken wat je 's ochtends en 's avonds fijn vindt.

€119,95€179,70Bekijk de Combo Deal

Etherische olie of geurolie: wat is het verschil?

Etherische olie komt uit één plant en ruikt zoals die plant ruikt. Geurolie, ook wel parfumolie, is samengesteld door een parfumeur uit natuurlijke grondstoffen, waaronder etherische oliën en extracten, aangevuld met geurmoleculen uit het lab. Daardoor kan een geurolie elke keer precies hetzelfde ruiken, langer blijven hangen en geuren maken die geen enkele plant geeft, zoals vers linnen of karamel.

Geen van beide is per definitie 'beter' of 'gezonder'. Ook etherische oliën bevatten stoffen waarop sommige mensen reageren. Voor aromatherapie en een ultrasone diffuser kies je etherische olie, voor huisparfum in een cold-air diffuser geurolie. Het hele verhaal lees je in geurolie voor je diffuser: wat erin gaat, bepaalt wat eruit komt. Wil je alle manieren vergelijken om je huis te laten ruiken, van kaars tot geurstokjes, kijk dan bij huisparfum en geur in huis.

Hou je van deze etherische oliën? Deze FUSIFY-geuren lijken erop

FUSIFY verkoopt geen losse etherische oliën. Wel hebben we geuren waarin je de noten van bekende oliën terugruikt, klaar voor een cold-air diffuser. Elke geur is er als geurpod van 20 ml voor de Pluggy™ en van 100 ml voor de NøBox™ en Flux™. De geurolie wordt geproduceerd volgens ISO 9001, FSSC 22000 en ISO 14001 en is HALAL- en BIO-gecertificeerd.

Peaceful AscentVoor fans van eucalyptus + lavendelvanaf €19,95 → Calm EleganceVoor fans van lavendel en jasmijnvanaf €19,95 → Fresh MuseVoor fans van citrus en eucalyptusvanaf €19,95 → Sandal WoodVoor fans van romig sandelhoutvanaf €19,95 → Oriental ReverieVoor fans van wierook en kruidenvanaf €19,95 →

Weet je nog niet welke het wordt? Met de All-in-1 Sample Kit ruik je alle 11 geuren voor €19,95. Gebruik je veel geur, dan is het FUSIFY-geurabonnement interessant: de diffuser krijg je in bruikleen en je betaalt minder per geurpod. Alle geuren en maten vind je in de collectie geurpods.